Kinh Nghiệm Lâm Sàng của Danh Y Lê Đức Thiếp ÂM KIỆT BIẾN THÀNH DƯƠNG.

Định dạng bài viết: Tiêu chuẩn

Kinh Nghiệm Lâm Sàng của Danh Y Lê Đức Thiếp ÂM KIỆT BIẾN THÀNH DƯƠNG.

Trích trong ‘Cuộc Đời Và Kinh Nghiệm Của Người Thợ Già Trị Bệnh’ của Lê Đức Thiếp, Việt Nam

Sách y ngày xưa ghi: “Nhiệt ngộ nhiệt tắc cuồng, hàn ngộ hàn tắc tử’ (nhiệt bệnh mà gặp thuốc nhiệt sẽ phát cuồng, hàn chứng mà gặp thuốc hàn sẽ chết), để lưu ý các thầy thuốc trong việc chẩn đoán và điều trị, phải hết sức cẩn thận để tránh lầm lẫn gây biến chứng tai hại.

Thế nhưng cũng có nhiều trường hợp nhiệt ngộ nhiệt mà tắc tử, lại chết ngay khi thuốc vừa qua khỏi cổ (hạ hầu tức tử ) như bệnh án dưới đây.

Cụ già 70 tuổi, vẫn ăn uống điều hòa, đi lại nhanh nhẹn, khỏe mạnh bình thường, không có bệnh gì gọi là cố tật. Một hôm, cụ kêu nóng nẩy trong người, bứt rứt khó chịu rồi vài hôm sau nóng, không ói mửa, không khát nước, không nóng lạnh từng cơn như ngoại cảm thương hàn, không nhức đầu, đau mình, đại tiểu tiện vẫn bình thường. Cụ chỉ kêu mệt, nằm dài lăn lộn từng cơn, tự cầm quạt luôn tay phe phẩy, con cháu cũng hai quạt ngồi hầu.

Cụ lang Sách cho uống chỉ một mình Dã Sơn Sâm đã 6 ngày nay, không bớt. Khi tôi tới xem mạch (có thầy lang Sách ở đấy), thấy cả hai tay cùng Trầm, Vi, Tế, Tiểu, lúc đến thì nhanh, lúc về thì chậm. Tôi nói với cụ lang Sách đây là trường hợp ‘mạch bất hợp chứng’ (mạch hàn mà bệnh nhiệt), ‘ mạch bất hợp lực’ (mạch yếu mà người mạnh). Cụ Sách nhận định là tôi nói đúng.
Cụ hỏi ý kiến tôi về việc cho thuốc uống. Tôi chưa kịp nói, bà cụ già nói ngay: “Thưa thầy và cụ lang, ý kiến tôi muốn dùng thang thuốc do cụ cắt hôm qua và đã sắc rồi, bao nhiêu Sâm cứ để cho cụ ông tôi uống thử xem sao?

Tôi đáp: Dạ, việc đó là quyền nơi cụ và cụ lang, nhưng xin cụ lang có thể cho biết thuốc hôm qua đã cắt những gì ? Cụ Sách bảo: ‘Tôi cắt bài Lý Trung Thang đấy thầy ạ (Nhân sâm 20g, Bạch truật 12g, Sinh khương 4g, Chích thảo 1g, Phụ tử 4g), thêm Ngũ vị tử 2g.

Cụ giải thích: “Sâm làm quân dược, còn mấy vị tá sứ kia mỗi thứ chút ít mà. Mạch nhỏ là nội hàn mà nóng ngoài là dương phù việt. Ta cho uống như thế là bổ dương để ôn hàn mà liễm dương lại, ý kiến thầy thế nào?

Ngay lúc đó, người nhà đã bưng chén thuốc lên. Ông cụ già ngồi dậy, tay phe phẩy quạt, thấy chén thuốc, cụ vơ lấy uống luôn. Cụ vừa nuốt xuống khỏi cổ, ngắc ngắc vài tiếng. Người nhà vội đỡ cụ, cụ chết ngay đang khi đỡ cụ.

Thế là hai thầy thuốc trâng hẩng nhìn nhau như muốn hỏi nhau mà chưa ai trả lời.
Tôi suy nghĩ : Tại sao bệnh này, uống bài Lý Trung Thang vào khỏi cổ mà chết ngay?
Vậy thì tại bệnh đến giờ chết hay tại thuốc?
Tôi dám quả quyết rằng tại thuốc.
Vì âm đến độ suy cực thì biến thành khô ráo (dương).
Dương đó hợp với dương bên ngoài là dương thịnh cực, vì vậy phát nóng, phát phiền, bắt quạt.

Vậy bệnh này là ‘dương thịnh cực mà âm khô kiệt’.

Chính ra phải cho uống thuốc dưỡng âm thì còn may ra kéo dài ngày sống.

Nếu lầm tưởng mạch Trầm, Vi, Tế, Tiểu này là dương suy rồi đem nhiệt dược để bổ dương thì nhiệt ngộ nhiệt, chết ngay.

Đó là chết tại thuốc. Nên biết rằng mạch Trầm, Vi,Tế, Tiểu và tay chân mát thì mới uống Lý Trung Thang. Bệnh này, mạch Trầm, Vi, Tế, Tiểu nhưng mình nóng ấm, bắt quạt, mà lại cho uống Lý Trung Thang là nhiệt dược, tức nhiệt ngộ nhiệt mà chết ngay.

Advertisements

Đã đóng bình luận.